Le Pape est évêque de Rome. Son Cardinal-Vicaire le remplace pour toutes les fonctions épiscopales courantes. Mais Sa Sainteté Pie XII a le constant souci de la vie spirituelle de Rome, où il voudrait que soit donné le bon exemple à tous. Pour son jubilé, par souscription mondiale, une église lui a été offerte, sous le vocable de son Patron, saint Eugène. Il daigna venir en consacrer l’autel majeur, pour encourager ingénieurs et artistes et remercier les bienfaiteurs qui l’aident à donner aux nouveaux quartiers les églises nécessaires. Le Saint Père est en prière, pendant la combustion des cinq petites croix de cire et d’encens sur les onctions qu’il vient de faire avec les Saintes Huiles. La vaste église, dans le beau quartier de la Via Flaminia, est de style XVIIIe siècle modernisé surtout dans la partie décorative.
P. Pfister, Pages de Rome Immortelle, Arthaud 1954, p. 158-159
Druga redakcja PR XII miała charakter prywatny, chociaż jej kompilacji dokonał człowiek, który pozostawał w kontakcie z wybitnymi liturgistami dworu papieskiego. Przedsięwzięciem oficjalnym było dopiero Pontyficale Curie Romanae. Jak nazwa wskazuje, księga ta została opracowana i wydana przez ceremoniarzy kurii rzymskiej, prawdopodobnie na polecenie hierarchii[1].
PR XII w ścisłym sensie był „pontyfikałem papieskim”, używali go także inni biskupi. W czasach pontyfikatu Innocentego III (1198-1216) ceremoniarze bazyliki laterańskiej stworzyli, poczynając od PR XII, pontyfikał mający służyć celebracjom papieskim. Był to pontyfikał Kurii Rzymskiej z XIII w.[2]
Odnośnie do obrzędów poświęcenia kościoła, PR XIII powtarza strukturę PR XII i potwierdza proces uproszczenia tego obrzędu w zestawieniu PRG. Podkreśla się w nim proces uświęcenia. PR XIII rzeczywiście wprowadza potrójny znak krzyża o różnych formułach: per Deum + verum, per Deum + vivum, per Deum + sanctumi (nr 5), in nomine Patris + et Filii + et Spiritus+ Samcti (nr 9) i preferuje dokładność schematyczną w służbie ścisłego rozwoju istoty celebracji. W związku z jego pochodzeniem ze skryptorium papieskiego i rozprzestrzenianiem się w środowisku pozapapieskim w okresie awiniońskim (1309-1367), Pontyfikał Kurii Rzymskiej z XIII w. przewyższył rozwojowo PR XII[3].
[1] BOGUNIOWSKI, Rozwój historyczny ksiąg liturgii rzymskiej, s. 165.
[2] Por. DE PUNIET, Le Pontifical Romain. Historie et commentaire, t. I, s. 45-46.
[3] M. ANDRIEU, Le Pontifical Romain au Moyen Age, t. II: Le Pontifical de la Curie Romaine Au XIII siecle, Città del Vaticano 1940, s. 421-440; CALABUIG, Il Rito della dedicatione della chiesa, s. 398.
---
Araszczuk S. (ks.), Obrzędy poświęcenia kościoła i ołtarza w odnowie liturgii Soboru watykańskiego II, Opolska Biblioteka Teologiczna, t. 95, Opole 2007., s. 50. Wszystkie fragmenty z tej pozycji dostępne są w dziale z dokumentami na naszej stronie.
